NLNederlands

Home › Eten & drinken

Eten & drinken · Nederland

Zult: van zoutwater tot hoofdkaas

Zult is nu hoofdkaas, maar het woord betekende eerst pekel. Over een woord dat in 1446 opduikt, een keten van Scandinavische leenwoorden en een kookboek uit 1570 met gelei van kalfspoten.

· Redactie Restaurant Magazine

Een paar dunne plakjes bleke zult met stukjes vlees op een wit bord met een snee donker roggebrood en een potje mosterd.
Eigen redactiebeeld

Zult heette eerst pekel. In het Middelnederlands staat sulte, sult of silte voor 'pekel, gezouten spijs', en de vorm sult(e) wordt in 1446 genoemd. De betekenis 'hoofdkaas' is vanaf 1639 geattesteerd. Het werkwoord zulten, 'inmaken in zout en kruiden', komt in 1560 voor. Het woord gaat terug op het Protogermaanse sult-jō, 'zoutwater', afgeleid van het werkwoord voor zouten en verwant met zout. De betekenis verschoof van zoutwater naar een gezouten vleesgerecht.

Het woord is ver gereisd. Het is vanuit het Nederlands of Nederduits ontleend in het Deens, Noors (sylte), Zweeds (sylta), Fins (syltty) en Ests (sült). In het Papiaments en het Antilliaans-Nederlands leeft het voort als sùlt, en het Afrikaanse sult wordt in 1902 voor het eerst genoteerd. Dialectvormen zijn Zeeuws zilten en West-Vlaams zilte.

Een keramische terrinevorm, een houten snijplank, grof zout in een kom en laurierblaadjes op een houten tafel.
Eigen redactiebeeld

Over de bereiding van gelei geeft een museumtekst over oude kookboeken een aanwijzing. In het kookboek van Scappi, dat in 1570 in Venetië verscheen, worden voor sulz (zult) vislijm, amandelen en gelei uit kalfspoten genoemd. Hoofdkaas en zult lenen zich bovendien voor versiering met een vorm..

Bronnen en beeldcredits →

Rubrieken
HomeRestaurantgidsRestaurantkaartPlaatsen & regio’sEten & drinkenUitjesWetenswaardighedenParkeren & bereikbaarheidAlle verhalenAgenda