NLNederlands

Home › Eten & drinken

Eten & drinken · Nederland

Prosecco is ook de naam van een plaats bij Triëst

In 1650 heette de wijn al prosecco, en de productie lag rond een plaats met dezelfde naam bij Triëst. De bubbels kwamen er pas later bij.

· Redactie Restaurant Magazine

Een gedekte tafel bij kaarslicht met linnen, vier lege kristallen fluitglazen, een schaaltje walnoten en mandarijnen.
Eigen redactiebeeld

Plinius de Oudere schrijft in de eerste eeuw dat keizerin Livia een zeer hoge leeftijd bereikte dankzij de wijn Pucino. Historici plaatsen de productie van die wijn in de omgeving van het huidige Triëst, in het bijzonder in de plaats Prosecco. Het verhaal wordt in teksten van vóór de zestiende eeuw vaak aangehaald, vermoedelijk om de wijn meer waarde te geven.

Dat gebeurde bijvoorbeeld bij de 100 ‘orne’ van de beste wijn van Prosecco die de stad Triëst elk jaar aan de Oostenrijkse vorsten schonk, krachtens een akkoord van 20 september 1382. Latere namen volgen. In 1551 beschrijft Wolfango Lazio, rector van de universiteit van Wenen, de uitstekende wijngaarden aan de kust bij Triëst, vooral die van Duino en Prosecco. In 1568 verbindt Pietro Andrea Matthioli de Pucino met de wijn die toen in de plaats Prosecco werd gemaakt. In 1650 bevestigt de Paduaan Giacomo Filippo Tommasini, bisschop van Cittanova, dat de wijn Prosecco heet, en dat de productie ligt in het gebied naast hetzelfde dorp. In 1698 wijdt de historicus en karmelietenprediker Ireneo della Croce vier hele pagina’s aan de wijn: ‘L’antico Pucino, addimandato oggi il delicato Prosecco’.

Een tros lichtgroene druiven met wijnbladeren naast een liggende donkergroene fles zonder etiket op leisteen.
Eigen redactiebeeld

In de achttiende eeuw verschuift de vindplaats. In 1754 prijst Aureliano Acanti de ‘meloaromatico Prosecco’ uit de Monti Berici bij Vicenza, en in 1772 roemt Francesco Maria Malvolti de ‘Prosecchi’ van de heuvels bij Treviso. In 1858 noemt Cesare Cantù Prosecco zowel als plaats als als witte schuimwijn.

De bubbels komen in de negentiende eeuw. Rond het midden van de eeuw zijn er al getuigenissen van schuimende prosecco in het hele gebied, vermoedelijk gemaakt met een tweede gisting in de fles. In 1869 verschijnt de Ampelografia Trevigiana met de druivenrassen van het gebied bij Treviso; in die tijd groeit een wetenschappelijke kring rond wijnbouwtechnieken, om de wijnbouw tegen de phylloxera te beschermen. In 1876 wordt in Conegliano de Regia Scuola di Viticoltura e di Enologia opgericht, een wijnbouwschool. Tegen het eind van de eeuw probeert Antonio Carpené nieuwe manieren om te laten schuimen, naast die in de fles. Mede dankzij professor Federico Martinotti ontstaat dan de natuurlijke herhaalde gisting in grote gesloten vaten.

Zo wordt het nog steeds gedaan. De druiven, vooral glera, zijn eind augustus of begin september rijp. Het sap vergist met geselecteerde gisten bij ongeveer 18 graden, 15 tot 20 dagen lang. Daarna volgt de tweede gisting in grote drukvaste tanks, autoclaven, ten minste 30 dagen. Bij roséschuimwijn zijn dat ten minste 60 dagen. Die rosé is alleen schuimwijn, in de drogere varianten van brut nature tot extra dry, en wordt gemaakt door 10 tot 15 procent pinot noir bij de glera te voegen. In de kelder worden de witte druiven voorzichtig geperst om het sap van de schillen te scheiden, en het sap rust daarna bij lage temperatuur, zodat vaste delen uit het vruchtvlees kunnen bezinken. Omdat de temperatuur wordt geregeld, kunnen de wijnmakers de gisting sturen, en houdt de eindwijn een restsuiker over. Een controle-instelling controleert de papieren van elke partij, en daarna volgen een chemische en een zintuiglijke analyse. Pas als de wijn dat doorstaat, mag hij prosecco heten, en de instelling levert een aantal staatszegels dat gelijk is aan de gecertificeerde hoeveelheid.

Prosecco kent vier typen: stil, parelend, schuimend en schuimende rosé. Schuimende prosecco heeft ten minste 11,00 procent alcohol, parelende en stille 10,50 procent. Bij schuimende prosecco gaat het om de suiker. Brut nature heeft 0 tot 3 gram per liter, extra brut 0 tot 6, brut minder dan 12, extra dry 12 tot 17, dry 17 tot 32 en demi-sec 32 tot 50 gram. Een extra dry is dus zoeter dan een brut.

In de jaren zestig en zeventig van de twintigste eeuw werden eerst de benamingen en consortia van Conegliano Valdobbiadene en daarna van Montello en Colli Asolani erkend, en ook de typische geografische aanduidingen, waaronder prosecco. Bij de naam hoort een datum. Op 17 juli 2009 werd het ‘Sistema Prosecco’ in Italië herordend, met de DOCG’s Asolo Prosecco en Conegliano Valdobbiadene Prosecco en de DOC Prosecco. Op 19 november van dat jaar werd het beschermingsconsortium van de DOC Prosecco opgericht. In eAmbrosia, het register van de Europese Commissie, staat Prosecco als beschermde oorsprongsbenaming, als al bestaande naam overgenomen, met registratiedatum 01-08-2009. Asolo Prosecco heeft daar een eigen vermelding.

Prosecco op een rij

Beschermde naam: Prosecco, beschermde oorsprongsbenaming (BOB), geregistreerd op 01-08-2009 in eAmbrosia

Hoofddruif: glera; de rosé krijgt 10 tot 15 procent pinot noir

Tweede gisting in autoclaven: ten minste 30 dagen, bij rosé ten minste 60

Typen: stil, parelend, schuimend en schuimende rosé

Suiker in schuimende prosecco: brut nature 0-3, extra brut 0-6, brut minder dan 12, extra dry 12-17, dry 17-32, demi-sec 32-50 gram per liter

Bronnen en beeldcredits →

Rubrieken
HomeRestaurantgidsRestaurantkaartPlaatsen & regio’sEten & drinkenUitjesWetenswaardighedenParkeren & bereikbaarheidAlle verhalenAgenda