Drop begon als medicijn en werd snoep
Een hoestmiddel uit 1603, een snoepje in 1862 en een waarschuwing op het etiket.

In 1603 staat ‘soet hout of drop soet hout’ op papier, en het is geen snoep. Het is ingedikt sap van de zoethoutwortel, gebruikt bij borstklachten. Dat is de oudste vondst voor het woord drop in deze betekenis. Wat later in de snoeppot belandt, is dus begonnen in de apotheek.
In 1681 noteert Winschooten ‘drop’ als iets van ‘soethout’. In 1746 dateert het Etymologisch Woordenboek van het Nederlands het snoep, met een hoestmiddel in tabletvorm als voorbeeld. In 1862 staat een kind in het Woordenboek der Nederlandsche Taal dat bij de apotheker drop op krediet koopt. In 1865 is er al dropjujube, een zoetigheid van drop. In de tweede helft van de negentiende eeuw werd drop zowel als medicijn als als snoepgoed verkocht. Het verkleinwoord dropje voor één snoepje is vastgelegd in 1923.

Het woord zelf heeft een bescheiden komaf. Van Wijk, in de woordenboeken die in 1912 en 1936 verschenen, rekent het tot hetzelfde woord als drop in de zin van druppel. Ook De Vries schrijft in 1971 dat drop als snoepsoort gelijkstaat aan het woord drop voor een druppel: gestolde druppels van een stroperige vloeistof. Daarna reisde het woord. In 2010 somt Nicoline van der Sijs leenwoorden voor het zoethoutsnoepje op in onder meer het Fries, het Indonesisch, het Papiamentu, het Sranantongo en het Petjoh.
Het woord zoethout heeft een Griekse kern. Het Late Latijnse liquiritia is een verbastering van het Griekse glykýrrhiza, uit glukús, ‘zoet’, en rhíza, ‘wortel’. In het Middelnederlands komen lacrisse en licorisse voor, staat licorissie in 1287 op papier, ricolissie in 1351 en acolissiehout tussen 1350 en 1400. In 1581 komt Calissie-hout voor, in 1599 kalissen-hout, en in 1595 is er een medisch gebruik: het sop van Calissi-hout tegen graveel. In België is kalisse een woord voor zoethout of drop. Dialectwoordenboeken kennen het uit Vlaanderen, Brabant, Zeeland en Limburg, langs de Maas als krisse, in Gelderland en Groningen als lakrisse of lekkeris. Daarvan zijn kalissewater en krishout afgeleid.
Het Voedingscentrum benoemt het stofje waar het om draait: glycyrrhizine. Dat kan zorgen voor een verhoogde bloeddruk. Bij een grote hoeveelheid drop of zoethoutthee kan het lichaam vocht vasthouden. Een inname van minder dan 100 milligram per dag geeft de meeste mensen geen klachten. Voor risicogroepen, zoals kleine kinderen, zwangere vrouwen en mensen die gevoelig zijn voor een hoge bloeddruk of vochtophoping, is het advies om dagelijks niet meer dan 35 milligram glycyrrhizine te nemen.
Het RIVM onderzocht drop in 1998, in een rapport van 21 juli met de titel Gezondheidsrisico’s veroorzaakt door het eten van drop. Glycyrrhizine uit zoethoutwortel is een belangrijk bestanddeel van drop. Dagelijkse consumptie kan klachten geven, zoals een hoge bloeddruk en oedeem. In een onderzoek met 16 vrijwilligers werd bij 9 van hen ongeveer 95 procent van het opgenomen glycyrretinezuur, het afbraakproduct van glycyrrhizine, binnen 24 uur afgevoerd. Bij de andere 7 duurde dat meer dan 48 uur. Bij zo’n trage afvoer kan dagelijkse inname leiden tot ophoping en daardoor tot klachten.
Het Voedingscentrum vertaalt dat naar dropjes. Een volwassene kan veilig op een dag ongeveer 120 gram drop of een halve liter zoethoutthee gebruiken. Dat komt neer op ongeveer 20 tot 25 dropjes. Voor risicogroepen zijn het er ongeveer 8, voor kinderen ongeveer 5, en voor kinderen geldt een maximum van ongeveer 25 gram drop.
Voor zwangere vrouwen noemt het Voedingscentrum een maximum van 8 dropjes per dag. Drop kan de bloeddruk verhogen, en zwangere vrouwen met een verhoogde bloeddruk kunnen beter geen drop nemen. Bij een hoge bloeddruk komen er minder voedingsstoffen en zuurstof door de placenta.
Ook op het etiket staat wat erin zit. Producten met zoethout herken je aan termen als ‘zoethout’ of ‘lakritz’ in de ingrediëntenlijst. Bij een gehalte van meer dan 100 milligram glycyrrhizine per kilo, of 10 milligram per liter, moet er ‘Bevat zoethout’ staan. Bij meer dan 4 gram glycyrrhizine per kilo, of 50 milligram per liter, wordt dat ‘Bevat zoethout - mensen met hoge bloeddruk dienen overmatig gebruik te vermijden’. Alcoholische dranken boven 1,2 procent alcohol en 300 milligram glycyrrhizine per liter moeten dezelfde waarschuwing dragen.
Een ander stofje in drop is zout. Een stuk zoete drop van 4 gram bevat 0,01 gram zout. Te veel zout verhoogt het risico op een hoge bloeddruk.
Het kind uit 1862 kocht zijn drop op krediet bij de apotheker, waar het ooit als hoestmiddel lag. Anderhalve eeuw later staat er een waarschuwing op de verpakking.