NLNederlands

Home › Eten & drinken

Eten & drinken · Nederland

Hoe lang moet cava op de fles liggen?

Minstens negen maanden, en soms meer dan drie jaar. De Spaanse schuimwijn heeft zijn rijpingscategorieën, zijn suikerklassen en een geboortejaar: 1872.

· Redactie Restaurant Magazine

Een liggend kristallen fluitglas, een kurk met los ijzerdraad, een tros lichtgroene druiven en een linnen servet op donker eikenhout.
Eigen redactiebeeld

De eerste flessen cava komen in 1872 uit de kelder van Sant Sadurní d’Anoia, in Penedès. Ze zijn gemaakt met een tweede gisting in de fles, de methode die cava van de meeste andere schuimwijnen onderscheidt. De inspiratie komt uit Champagne, schrijft de regelraad van de herkomstbenaming, maar het is een groep boeren en producenten uit Penedès die er een eigen wijn van maken.

De streek kent ook de phylloxeraplaag. In 1887 verwoest de plaag de wijngaarden van Penedès, en enkele van de oudste wijnbezitters in de streek besluiten rode druiven te vervangen door plaatselijke witte rassen van hoge kwaliteit. Drie druiven geven de wijn zijn gezicht: Macabeu, Xarel·lo en Parellada. In 1904 verheft het bezoek van koning Alfonso XIII aan Penedès de schuimwijn van de streek tot een hoge kwaliteitsklasse. In 1911 overtreft in Spanje gemaakte schuimwijn de invoer. De naam Cava staat in 1959 voor het eerst in een officieel document, en in 1972 wordt de regelraad ingesteld en de naam goedgekeurd. Bij ministeriële beschikking van 27 februari 1986 wordt het productiegebied afgebakend. In eAmbrosia, het register van de Europese Commissie, staat Cava als beschermde oorsprongsbenaming, als al bestaande naam overgenomen, met registratiedatum 13-06-1986. In 2015 komt er een nieuwe categorie bij, Cava de Paraje Calificado.

Een koele, schemerige kelder met gewelf en rijen donkergroene flessen zonder etiket, horizontaal in houten rekken.
Eigen redactiebeeld

De methode is die van Champagne: de ‘traditionele methode’. De druiven worden vooral in augustus geoogst, met de hand en machinaal, en voorzichtig geperst met een maximale opbrengst van 66 procent. Het beste ‘mosto flor’ (bloemmost) gaat naar de eerste gisting, meestal in roestvrijstalen tanks, per druivenras. Dan worden de basiswijnen gemengd; elke wijnmaker maakt zijn eigen mengsel. Bij de tirage wordt de wijn gebotteld met tirage-likeur, een mengsel van gist en suiker dat in de fles de tweede en definitieve gisting op gang brengt, en de fles wordt afgesloten. De flessen liggen minstens negen maanden horizontaal in de kelder, in stilte en met gelijkblijvende vochtigheid en temperatuur. Het koolzuur van die gisting blijft in de fles en vormt de bubbels; de dode gist geeft de smaak. Dan worden de flessen langzaam gedraaid en rechtgezet, met de hand of in een machine, zodat het bezinksel in de hals komt. Voor het degorgeren wordt de hals meestal bevroren. Wijn en suiker, behalve bij brut nature, vullen het verlies aan, en dan volgen de definitieve kurk, het ijzerdraad en de etikettering. De eerste flessen met bellen, ontstaan door spontane gisting, golden ooit als gebrekkig en werden zelfs ‘vins du diable’ genoemd, wijnen van de duivel.

De rijpingstijd bepaalt de categorie. Cava de Guarda ligt minstens 9 maanden. Cava de Guarda Superior is meer dan 18 maanden voor reserva, 30 maanden voor gran reserva, en meer dan 36 maanden voor de zeer gewaardeerde Cava de Paraje Calificado. Bij de suiker loopt de schaal van brut nature, zonder toegevoegde suiker, tot dulce, zoet en bedoeld om na een maaltijd te nippen. Brut nature heeft 0 tot 3 gram per liter, extra brut 0 tot 6, brut maximaal 12, extra seco 12 tot 17, seco 17 tot 32, semi seco 32 tot 50 en dulce meer dan 50 gram. De langer gerijpte gran reserva en paraje komen alleen in de droge brut-types.

Voor het glas geldt: een tulpglas is het beste voor de aroma’s, een fluit laat de frisheid en zuurgraad vooral naar voren komen, en brede glazen houden het gas korter vast. De serveertemperatuur loopt op met de rijping: Cava de Guarda, die het kortst rijpt, gaat het koudst, rond 8 graden, reserva en gran reserva rond 10 graden. Voor het bewaren noemt de regelraad ideaal 14 graden bij 50 procent luchtvochtigheid. Het openen gaat zo: de fles onder een hoek van ongeveer 45 graden, het ijzerdraad losmaken zonder het weg te halen en de fles vanaf de bodem draaien, nooit aan de hals, terwijl de kurk wordt vastgehouden.

De streek heeft sinds 2020 subzones. De regelraad keurde het nieuwe zoneringssysteem in dat jaar goed en het ministerie van Landbouw, Visserij en Voeding in 2021. De hoofdgebieden zijn Comtats de Barcelona, de Ebrovallei, Viñedos de Almendralejo en Requena. De wortels liggen in Penedès, vooral rond Sant Sadurní d’Anoia, dat de titel cavahoofdstad draagt. In een ongedateerde tekst noemt de regelraad 240 miljoen flessen per jaar, waarvan 66 procent naar meer dan 120 landen gaat, en meer dan 95 procent van de productie uit Penedès.

Cava in het kort

Beschermde naam: Cava, beschermde oorsprongsbenaming (BOB), geregistreerd op 13-06-1986 in eAmbrosia

Tweede gisting in de fles: minstens 9 maanden; reserva meer dan 18, gran reserva 30, paraje calificado meer dan 36 maanden

Suiker: brut nature 0-3, extra brut 0-6, brut maximaal 12, extra seco 12-17, seco 17-32, semi seco 32-50, dulce meer dan 50 gram per liter

Serveren: Cava de Guarda rond 8 graden; reserva en gran reserva rond 10 graden

Bewaren: ideaal 14 graden en 50 procent luchtvochtigheid

Bronnen en beeldcredits →

Rubrieken
HomeRestaurantgidsRestaurantkaartPlaatsen & regio’sEten & drinkenUitjesWetenswaardighedenParkeren & bereikbaarheidAlle verhalenAgenda