Koffie met een kapje
Cappuccino betekende eerst ‘bedelmonnik’. De koffie zou zijn naam hebben gekregen door de bruine pij en de puntige kap.

Koffie met hete, schuimende melk en cacaopoeder: dat is een cappuccino. Het Etymologisch Woordenboek van het Nederlands geeft 1970 als eerste vindplaats, maar er zijn oudere vindplaatsen. In 1934 staat in de Gids dat iemand ‘behagelijk z’n cappuccino’ roert, en in 1951 schrijft de Leeuwarder Courant over een kop ‘cappuccino’, gestoomde koffie en melk, in een Italiaanse badplaats.
Het woord is Italiaans en betekende eerst ‘bedelmonnik’. De kapucijnen, die in 1528 in Italië ontstonden als afsplitsing van de minderbroeders, droegen een bruine pij met een puntige kap. Cappuccio is Italiaans voor kap of monnikskap, en cappuccino is letterlijk ‘hij die een kap draagt’. In het Nederlands staat de monnik sinds 1592 als capuchyn op papier.

De koffie zou zijn naam hebben gekregen door de gelijkenis met de bruine mantel en kap van de monnik: een koffie met een kapje. Dat is een verklaring met voorbehoud. Zeker is dat de monniksnaam ouder is: Italiaans cappuccino voor de monnik is gedateerd voor 1587. Voor de koffie geeft het Italiaanse woordenboek van Battaglia 1950, al staat het woord in het Nederlands al in 1934. Het kapje op de koffie is dus schuim, het kapje van de monnik was stof.
Cappuccino
Betekenis: koffie met hete, schuimende melk en cacaopoeder
Herkomst: Italiaans cappuccino, ‘bedelmonnik’, afgeleid van cappuccio, ‘kap’
Kapucijnen: orde ontstaan in 1528 in Italië, bruine pij met puntige kap
Oudste Nederlandse vindplaats: 1934, ‘behagelijk z’n cappuccino roeren’