Bloemkool-schoten in een boek uit 1623
Een teelthandleiding uit 1993 noemt een boek uit Middelburg als vroege vindplaats, maar het woord is ouder: Dodonaeus schreef het al in 1554.

In 1623 verschijnt in Middelburg het Trafeel van Sinnemal van A. van der Venne. Daarin valt een woord dat de teelthandleiding van Wageningen UR uit 1993 als eerste bloemkoolcitaat noemt: ‘Bloemkool-schoten’. Woordenboeken kennen oudere vindplaatsen (1554 en 1567, zie verderop). Dezelfde handleiding zet er in dezelfde alinea bij dat de teelt in Nederland al omstreeks 1500 voorkwam.
Over wanneer de plant hier aankwam, zijn de bronnen het niet eens. Het woordenboek schrijft dat de plant aan het eind van de zestiende eeuw van Cyprus naar Italië kwam en zich van daar over Europa verspreidde. De teelthandleiding noemt Nederland al omstreeks 1500. Ze noemt ook een versie uit een gedenkboek van een veilingvereniging uit 1952: een zaadhandelaar had meegedeeld dat roomskatholieke geestelijken de bloemkool naar ons land zouden hebben gebracht, nadat ze die in Italië hadden leren kennen en waarderen. Uit een Frans bericht is op te maken dat zich in Holland eind zeventiende of begin achttiende eeuw een behoorlijke bloemkoolcultuur ontwikkelde, en dat de Fransen hun zaad in die tijd van Malta, Kreta en uit Italië haalden.

Het woord zelf is een vertaling. Bloemkool is een leenvertaling van het Italiaanse cavolfiore, letterlijk ‘koolbloem’, al dan niet via het Franse chou-fleur. In het Nederlands staat Bloemkoole in 1567; een oudere vindplaats, uit Dodonaeus, is van 1554. Andere talen deden hetzelfde: Duits Blumenkohl, Zweeds blomkål en Russisch cvetnája kapústa. Het Engelse cauliflower is wél ontleend aan het Latijn.
Het woord had ook een zijleven. In het Groot scheldwoordenboek staat bloemkool, als verouderd scheldwoord, voor een flauwe, futloze man.